Ο Σοφονίας είναι ένας από τους μικρούς προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης και έζησε τον 7ο αιώνα π.Χ. τα χρόνια του Ιωσία, βασιλιά της Ιουδαίας. Ήταν γιος του Χουσί και εγγονός του Γοδολίου.
Δεν γνωρίζουμε πολλά για τον βίο του αλλά υπάρχουν αρκετές αναφορές του ονόματός του στην Παλαιά Διαθήκη. Υπάρχει ομώνυμο βιβλίο της Βίβλου το οποίο διαιρείται σε τρία μικρά κεφάλαια.
Το προφητικό του βιβλίο διαιρείται σε τρία μικρά κεφάλαια. Στο πρώτο απειλεί τους Ιουδαίους, που παρεξέκλιναν από τον Κύριο στην ειδωλολατρία.
Όπως αναφέρει η Βίβλος, ο Γιαχβέ μιλάει μέσω του προφήτη Σοφονία και αποκαλύπτει το πως θα εξελιχθεί η μέρα της κρίσης λέγοντας: «ἐκτενῶ τὴν χεῖρά μου ἐπὶ Ἰούδαν καὶ ἐπί πάντας τοὺς κατοικοῦντας Ἱερουσαλὴμ καὶ ἐξαρῶ ἐκ τοῦ τόπου τούτου τὰ ὀνόματα τῆς Βάαλ καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἱερέων». Δηλαδή ότι θα απλώσει το χέρι Του εναντίων των Ιουδαίων και όλων των κατοίκων της Ιερουσαλήμ και θα εξαφανίσει από αυτόν τον τόπο τους πιστούς του Βάαλ και των ιερέων του. (Σοφ. 1,4).
Έκφρασε επίσης την επιθυμία εξαφάνισης όσων ορκίζονται ψέματα στο όνομα του ίδιου, όσους προσκυνούν τα είδωλα, όσους γεμίζουν τους ναούς Του με την βρωμιά της ψυχής τους (Σοφ. 1,9), όλους όσους νοιάζονται μόνο για τα χρήματα (Σοφ. 1,11) και γενικά όσους παρεκκλίνουν από τον δρόμο Του.
Αναφέρει επίσης για την μέρα της τελικής κρίσης: «ὀργῆς ἡ ἡμέρα ἐκείνη, ἡμέρα θλίψεως καὶ ἀνάγκης, ἡμέρα ἀωρίας καὶ ἀφανισμοῦ, ἡμέρα γνόφου καὶ σκότους, ἡμέρα νεφέλης καὶ ὁμίχλης, ἡμέρα σάλπιγγος καὶ κραυγῆς ἐπὶ τὰς πόλεις τὰς ὀχυρὰς καὶ ἐπὶ τὰς γωνίας τὰς ὑψηλάς (Σοφ. 1,15-16).
Η καταστροφή της Γάζας
Στο δεύτερο βιβλίο ο Σοφονίας αναφέρει επίσης προφητείες για την καταστροφή της Γάζας, της Ασκαλώνος, της Αζώτου, της Δαμασκού, της Αιθιοπίας, της Ασσυρίας και άλλων διαφόρων εθνών (2,4-15).
Η Γάζα θα φαλακρωθεί – εγκαταλειφθεί («διηρπαγμένη έσται», Ο΄), σύμφωνα με τις προφητείες του Σοφονία (2:4,5) και του Ιερεμία (47:5), και ο βασιλιάς της θα θανατώνονταν.
Στο τρίτο ελέγχει την Ιερουσαλήμ για τη διαφθορά της, αλλά και την ονομάζει επιφανή, σαν κοιτίδα λυτρώσεως του ανθρωπίνου γένους (3,1-8).
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α´. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Συνιείς φερωνύμως των μελλόντων την πρόγνωσιν, εκφαντορικώς προεκφαίνεις, την αιώνιον λύτρωσιν. Σιών γαρ βασιλέα τον Χριστόν, κηρύττεις Σοφονία εμφανώς, παρ’ αυτού γαρ ελυτρώθημεν της αράς, Προφήτα οι βοώντες σοι, δόξα τω σε δοξάσαντι Θεώ, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω δωρουμένω διά σου, πάσι συγχώρησιν.
