Η υπόθεση της δολοφονίας του 35χρονου Valton Loca στον Ξηροπόταμο Ηρακλείου της Κρήτης τον Νοέμβριο του 2017, παραμένει μια από τις πιο συγκλονιστικές και τραγικές ιστορίες στην πρόσφατη ελληνική εγκληματολογική ιστορία. Ένας ήσυχος οικογενειάρχης, πατέρας δύο ανήλικων παιδιών – ενός 7χρονου αγοριού και ενός μωρού μόλις 15 μηνών– βρήκε φρικτό θάνατο από τη γειτόνισσά του, τη 26χρονη Ιωάννα, μια γυναίκα βυθισμένη στον κόσμο των ναρκωτικών. Το έγκλημα αυτό δεν ήταν ένα τυχαίο περιστατικό, αλλά η θλιβερή κατάληξη μιας σειράς αποτυχιών του συστήματος, που επέτρεψε σε μια «χρονολογική βόμβα» να κυκλοφορεί ελεύθερη, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις.
Η ζωή του θύματος και το στίγμα της δράστιδος
Ο Valton Loca, αλβανικής καταγωγής, διέμενε στην Κρήτη με την οικογένειά του. Όσοι τον γνώριζαν τον περιέγραφαν ως έναν ευγενικό, εργατικό και φιλήσυχο άνθρωπο, που αφιέρωνε όλο τον ελεύθερο χρόνο του στην οικογένειά του. Ποτέ δεν είχε δώσει δικαίωμα για σχόλια και η οικογένειά του δεν είχε διαφορές με κανέναν, ούτε καν με την 26χρονη γειτόνισσα που έμελλε να του αφαιρέσει τη ζωή.
Από την άλλη πλευρά, η Ιωάννα ήταν μια γυναίκα με τραγικό και ταραγμένο παρελθόν. Φαίνεται πως είχε βιώσει σοβαρό τραύμα σε νεαρή ηλικία, κάτι που τη σημάδεψε, ρίχνοντάς τη σε έναν κατήφορο. Είχε εμπλακεί σε ληστείες και βίαιες υποθέσεις, και μάλιστα είχε καταδικαστεί σε κάθειρξη 10 ετών για ληστεία και άλλα εγκλήματα. Ωστόσο, αποφυλακίστηκε πρόωρα, πιθανότατα λόγω εύθραυστης υγείας και ευνοϊκών ρυθμίσεων. Η Ιωάννα ήταν επίσης μία από τις οροθετικές γυναίκες που συνελήφθησαν το 2012 και δόθηκαν στη δημοσιότητα τα στοιχεία τους μετά από εισαγγελική διάταξη. Αυτή η διαπόμπευση είχε ολέθριες συνέπειες για την ψυχική της κατάσταση, στιγματίζοντάς την κοινωνικά.
Η αποτυχία του συστήματος: Από τη ληστεία στον φόνο
Λίγες μόλις ημέρες πριν από τον φόνο, η Ιωάννα και ο σύντροφός της είχαν εμπλακεί σε ένα σοβαρό έγκλημα. Στις 8 Νοεμβρίου 2017, λήστεψαν έναν άνδρα που είχε επισκεφθεί το σπίτι της στον Ξηροπόταμο, απειλώντας τον με δύο μαχαίρια και αναγκάζοντάς τον να οδηγήσει σε ΑΤΜ για να τους δώσει χρήματα. Η Ιωάννα συνελήφθη, οδηγήθηκε στον εισαγγελέα για τη ληστεία, αλλά αφέθηκε προσωρινά ελεύθερη με περιοριστικούς όρους. Η απόφαση να μην κρατηθεί τότε, όπως αποδείχθηκε, ήταν μοιραία.
Η Ιωάννα Ν. © cretapost.gr
Η συμπεριφορά της Ιωάννας στη γειτονιά ήταν απρόβλεπτη και επικίνδυνη. Οι γείτονες κατήγγειλαν ότι η νεαρή γυναίκα αναστάτωνε καθημερινά τη μικρή κοινωνία με κραυγές, εκρήξεις και προκλητικές πράξεις, ενώ οι αστυνομικές αρχές γνώριζαν καλά το προφίλ της και κλήθηκαν πολλές φορές να επέμβουν.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε δραματικά τις ώρες πριν από την τραγωδία: το απόγευμα της 10ης Νοεμβρίου, η Ιωάννα βρισκόταν σε κατάσταση αμόκ μέσα στο σπίτι της, φωνάζοντας και απειλώντας να βλάψει τον εαυτό της με ένα μαχαίρι. Περίοικοι κάλεσαν την αστυνομία και το ΕΚΑΒ, και η γυναίκα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο για αξιολόγηση. Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, πήρε εξιτήριο και επέστρεψε στο σπίτι της. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί τι θα ακολουθούσε μέσα στις επόμενες ώρες.
Ο φόνος για μια παρατήρηση και η τελική δικαίωση
Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, η Ιωάννα άρχισε και πάλι να φωνάζει. Ο 35χρονος Valton Loca, ανήσυχος για τη φασαρία, βγήκε από το διαμέρισμά του για να της κάνει παρατήρηση, ζητώντας της να ηρεμήσει. Ήταν μια κίνηση καλής πίστης.
Η Ιωάννα αντέδρασε βίαια και αστραπιαία. Στο μισοσκόταδο του διαδρόμου της πολυκατοικίας, έβγαλε ένα μαχαίρι και τον κάρφωσε με μανία στο στήθος, διαπερνώντας την καρδιά. Ο Valton σοριάστηκε στο πάτωμα και ξεψύχησε μπροστά στα έντρομα μάτια της συζύγου του.
Η Ιωάννα συνελήφθη επί τόπου, ομολογώντας την πράξη της, αλλά ισχυρίστηκε ότι βρισκόταν υπό την επήρεια ουσιών και δεν είχε πρόθεση να σκοτώσει. Το δικαστήριο στο Ηράκλειο, ωστόσο, δεν πείστηκε: τον Σεπτέμβριο του 2018, η Ιωάννα κρίθηκε ένοχη για ανθρωποκτονία από πρόθεση. Της επιβλήθηκε ποινή ισόβιας κάθειρξης, χωρίς να της αναγνωριστεί κανένα ελαφρυντικό, ούτε αυτό του μειωμένου καταλογισμού λόγω ναρκωτικών. Η ποινή αυτή παρέμεινε σε ισχύ και μετά την εκδίκαση της έφεσης, καθώς το εφετείο δεν προχώρησε σε ουσιαστική μεταβολή της πρωτόδικης απόφασης.
Η τραγωδία του Valton Loca και της Ιωάννας αναδεικνύει την ανάγκη για επανεξέταση των διαδικασιών αποφυλάκισης και επιτήρησης των ατόμων που αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια, καθώς, όπως είπαν οι γείτονες, «η κατάσταση πολλές φορές είχε ξεφύγει».
