Ένα νέο, εκτεταμένο επεισόδιο μεταφοράς ερημικής σκόνης από τη Σαχάρα ξεκινά από σήμερα, Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026, θέτοντας σε ετοιμότητα τις αρμόδιες αρχές και την επιστημονική κοινότητα. Το φαινόμενο αναμένεται να επηρεάσει σταδιακά το σύνολο της ελληνικής επικράτειας, δημιουργώντας μια αποπνικτική ατμόσφαιρα και αλλάζοντας το σκηνικό του καιρού στην καρδιά του καλοκαιριού.
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις και τα επιστημονικά δεδομένα που δημοσιοποίησε ο Κόμβος πληροφόρησης για την Ατμοσφαιρική Σύσταση στην Ελλάδα (AtmoHub), οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν αυτή τη στιγμή στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου ευνοούν τη μεταφορά τεράστιων αερίων μαζών με εξαιρετικά αυξημένο φορτίο ερημικής σκόνης, οι οποίες ταξιδεύουν απευθείας από τη Βόρεια Αφρική προς τη χώρα μας.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές του AtmoHub, η μεταφορά της σκόνης θα είναι κυρίως εμφανής στα ανώτερα ατμοσφαιρικά στρώματα, δίνοντας μια κιτρινωπή θολή όψη στον ουρανό. Ωστόσο, μικρότερες αλλά υπολογίσιμες συγκεντρώσεις αναμένονται και κοντά στην επιφάνεια του εδάφους, επηρεάζοντας σε τοπικό επίπεδο την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε.
Η διάρκεια του φαινομένου και η ημέρα της κορύφωσης
Η εξέλιξη του κύματος της Σαχαριανής σκόνης θα έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, με τους μετεωρολόγους και τους επιστήμονες ατμόσφαιρας να προσδιορίζουν την Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026 ως την ημέρα που το φαινόμενο θα υποχωρήσει οριστικά.
Ωστόσο, η Τρίτη 28 Ιουλίου 2026 θεωρείται η πλέον κρίσιμη ημέρα. Κατά τη διάρκεια της αυριανής ημέρας, το φαινόμενο θα φτάσει στη μέγιστη έντασή του, με τις συγκεντρώσεις της ερημικής σκόνης να αγγίζουν την κορύφωσή τους πάνω από αρκετές περιφέρειες της Ελλάδας.
Οι περιοχές που μπαίνουν στο «στόχαστρο» της σκόνης
Η γεωγραφική κατανομή του φαινομένου δείχνει ότι η νότια, νησιωτική και ηπειρωτική Ελλάδα θα δεχθούν το μεγαλύτερο πλήγμα. Συγκεκριμένα, για την Τρίτη 28 Ιουλίου, αυξημένες συγκεντρώσεις Σαχαριανής σκόνης αναμένονται κυρίως στις εξής περιοχές:
- Στερεά Ελλάδα
- Αττική
- Πελοπόννησος
- Κρήτη
- Νησιά Ιονίου
- Κυκλάδες
- Δωδεκάνησα
Η ατμόσφαιρα σε αυτές τις περιοχές αναμένεται να είναι ιδιαίτερα επιβαρμένη οπτικά, με τη συσσώρευση των σωματιδίων στα ψηλότερα στρώματα να δημιουργεί το χαρακτηριστικό φαινόμενο της θολότητας, μειώνοντας παράλληλα την ορατότητα.
Πού θα επηρεαστεί η ποιότητα του αέρα κοντά στο έδαφος
Ιδιαίτερη προσοχή εφιστά το AtmoHub για συγκεκριμένες περιοχές της Πελοποννήσου, όπου η ερημική σκόνη δεν θα περιοριστεί μόνο στα ψηλά στρώματα της ατμόσφαιρας, αλλά θα «καθίσει» και στην επιφάνεια του εδάφους.
Πιο συγκεκριμένα, στην νότια Πελοπόννησο, τη Λακωνία, τη Μεσσηνία, την Αχαΐα και το Άργος, οι συγκεντρώσεις της σκόνης αναμένεται παροδικά να επηρεάσουν άμεσα την επιφάνεια. Στις περιοχές αυτές, η ποιότητα του αέρα προβλέπεται να εμφανίσει οριακή επιβάρυνση, με τις τιμές των αιωρούμενων σωματιδίων να προσεγγίζουν τα 50 μg/m³ (μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο), που αποτελεί το θεσμοθετημένο όριο ασφαλείας.
Τι δείχνουν τα επιστημονικά μοντέλα για τα σωματίδια PM₁₀
Παρά την έκταση του φαινομένου, τα τρέχοντα προγνωστικά μοντέλα της ατμοσφαιρικής σύστασης προσφέρουν και κάποια καθησυχαστικά στοιχεία. Το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού φορτίου της σκόνης εκτιμάται ότι θα παραμείνει στα υψηλότερα ατμοσφαιρικά στρώματα.
Αυτό σημαίνει ότι η επίδραση στις συγκεντρώσεις των επικίνδυνων αιωρούμενων σωματιδίων PM₁₀ κοντά στο έδαφος θα παραμείνει σχετική περιορισμένη για τη συντριπτική πλειονότητα των αστικών κέντρων της χώρας.
Η σταδιακή εκτόνωση του φαινομένου αναμένεται να ξεκινήσει από τις πρώτες ώρες της Τετάρτης 29 Ιουλίου, καθώς η αλλαγή στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία της περιοχής θα ωθήσει τις αέριες μάζες με τη σκόνη ανατολικότερα, καθαρίζοντας ξανά τον ελληνικό ουρανό.
Καιρός: Γιατί βλέπουμε αφρικανική σκόνη αλλά δεν μας επηρεάζει – Τι εξηγεί ο Θοδωρής Κολυδάς
Οδηγίες και συστάσεις για τις ευπαθείς ομάδες
Παρά το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του φορτίου βρίσκεται ψηλά, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τα άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς και ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
Συνιστάται ιδιαίτερα σε:
Ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα (όπως άσθμα ή χρόνιος αποφρακτική πνευμονοπάθεια).
Άτομα με καρδιολογικά νοσήματα.
Ηλικιωμένους και μικρά παιδιά.
Τα άτομα αυτά καλούνται να παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου, να αποφεύγουν την έντονη σωματική άσκηση σε εξωτερικούς χώρους στις περιοχές με τοπικά αυξημένες συγκεντρώσεις και, εφόσον απαιτηθεί, να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους.
Οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την πρόγνωση και την εξέλιξη του κύματος της Σαχαριανής σκόνης, αξιοποιώντας τα έγκυρα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus CAMS, τα οποία είναι προσβάσιμα μέσω της διαδικτυακής πύλης του AtmoHub εδώ.
