Σπουδαίος θεολόγος και κύριος εκπρόσωπος του αγώνα εναντίον των αιρετικών διδασκαλιών του Μονοθελητισμού και του Μονοενεργητισμού, δύο ήπιων θεολογικών προεκτάσεων του Μονοφυσιτισμού. Η Εκκλησία ανακήρυξε τον Μάξιμο, Άγιο και Ομολογητή και τιμά τη μνήμη του στις 21 Ιανουαρίου. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν όσοι φέρουν το όνομα Μάξιμος.
Τα πρώτα βήματα της ζωής του
Ο Μάξιμος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη περί το 580 από πλούσια οικογένεια κι έλαβε αξιόλογη φιλοσοφική και θεολογική μόρφωση. Συνδέθηκε στενά με τον αυτοκράτορα Ηράκλειο (610-641), αλλά η φήμη που είχε αποκτήσει και η έντονη θεολογική του δράση ενόχλησαν το Παλάτι, που επιδίωκε ένα πολιτικό συμβιβασμό με τους αιρετικούς.
Με διαταγή του αυτοκράτορα Κώνστα Β’ (641-668), συνελήφθη από τον έξαρχο της Ιταλίας Θεοδόσιο και μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Η άρνησή του να δεχθεί οποιαδήποτε υποχώρηση στην καταδίκη του Μονοθελητισμού και του Μονοενεργητισμού είχε ως συνέπεια την εξορία του στη Θράκη (655).
Εξορίστηκε και έμεινε πιστός
Σύμφωνα με τους συναξαριστές, κατά τη διάρκεια της εξορίας του συνέχισε να προκαλεί τις αρχές με το ορθόδοξο θεολογικό του πιστεύω, με συνέπεια να του κόψουν τη γλώσσα και το δεξί του χέρι. Ακολούθησε νέα εξορία του Μάξιμου στον Καύκασο, όπου πέθανε από τις κακουχίες το 662.
Το έργο του επηρέασε βαθύτατα την εξέλιξη της ορθόδοξης θεολογίας, ενώ το μαχητικό του πνεύμα υπέρ της ορθόδοξης πίστης παραμένει λαμπρό υπόδειγμα στη συνείδηση της Εκκλησίας.
Απολυτίκιο
Θείου Πνεύματος, τη επομβρία, ρείθρα έβλυσας, τη Εκκλησία, υπερκοσμίων δογμάτων πανεύφημε, θεολόγων δε του Λόγου την κένωσιν, ομολογίας αγώσι διέλαμψας. Πάτερ Μάξιμε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθσι ημίν το μέγα έλεος.
