«Ριφιφί»: Η αληθινή ιστορία πίσω από τη σειρά – Το τούνελ των 23 μέτρων και η μυστηριώδης ληστεία του 1992
Η πρεμιέρα της σειράς «Ριφιφί» του Σωτήρη Τσαφούλια στον Alpha, προχθές, έφερε ξανά στο προσκήνιο μία από τις πιο εντυπωσιακές υποθέσεις του ελληνικού αστυνομικού χρονικού.
Πίσω από την τηλεοπτική μυθοπλασία βρίσκεται η πραγματική διάρρηξη στην Τράπεζα Εργασίας, τον Δεκέμβριο του 1992, όταν άγνωστοι κατάφεραν να φτάσουν κάτω από τη γη στον χώρο των θυρίδων και να εξαφανιστούν με μια λεία ανυπολόγιστης αξίας. Περισσότερες από τρεις δεκαετίες αργότερα, η ληστεία εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα, καθώς οι δράστες δεν εντοπίστηκαν ποτέ.
Πώς σκάφτηκε το τούνελ κάτω από την Καλλιρόης και τι απέγιναν τα κλοπιμαία
Όλα αποκαλύφθηκαν τη Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου 1992, στο υποκατάστημα της Τράπεζας Εργασίας, στην οδό Καλλιρόης 19, στον Νέο Κόσμο. Οι υπάλληλοι που μπήκαν στον χώρο των θυρίδων βρέθηκαν μπροστά σε μια εικόνα που δύσκολα μπορούσαν να πιστέψουν: εκατοντάδες μεταλλικές θυρίδες είχαν παραβιαστεί και το περιεχόμενό τους είχε κάνει φτερά. Οι πρώτοι έλεγχοι έδειξαν ότι δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη διάρρηξη. Οι άγνωστοι δράστες είχαν οργανώσει μια επιχείρηση που απαιτούσε χρόνο, εξοπλισμό και ιδιαίτερα προσεκτικό σχεδιασμό. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της εποχής, από τις συνολικά 1.151 θυρίδες του υποκαταστήματος είχαν παραβιαστεί 301.
Δείτε το βίντεο:
Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, στις 19 και 20 Δεκεμβρίου, ο συναγερμός της τράπεζας είχε ενεργοποιηθεί αρκετές φορές. Παρά τους ελέγχους που ακολούθησαν, δεν εντοπίστηκε κάποια παραβίαση. Κανείς δεν είχε αντιληφθεί τι συνέβαινε κάτω από το κτίριο. Κάτοικοι της περιοχής ανέφεραν αργότερα ότι είχαν ακούσει ασυνήθιστους, υπόκωφους θορύβους. Υπήρξαν επίσης μαρτυρίες για άνδρες που φορούσαν στολές της ΕΥΔΑΠ και εμφανίζονταν κοντά σε φρεάτιο της περιοχής. Οι κινήσεις τους, ωστόσο, δεν είχαν προκαλέσει υποψίες εκείνη την περίοδο. Η έρευνα αποκάλυψε το στοιχείο που έκανε την υπόθεση γνωστή ως το «ριφιφί του αιώνα»: ένα υπόγειο τούνελ μήκους περίπου 23 μέτρων, το οποίο ξεκινούσε από φρεάτιο στη σκεπασμένη κοίτη του Ιλισού και κατέληγε στο υπόγειο της τράπεζας.
Για να φτάσουν στον στόχο τους, οι δράστες έπρεπε να απομακρύνουν τεράστιες ποσότητες χώματος και μπάζων. Οι εκτιμήσεις της εποχής έκαναν λόγο για περισσότερα από 100 κυβικά μέτρα υλικών, τα οποία φέρεται να μεταφέρθηκαν με μικρό βαγονέτο που κινούνταν πάνω σε ράγες. Το τούνελ είχε ενισχυθεί με υποστυλώματα, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος κατάρρευσης. Στο τέλος της υπόγειας διαδρομής, οι διαρρήκτες χρειάστηκε να διαπεράσουν τοίχο από μπετόν πάχους περίπου 60 εκατοστών, καθώς και μεταλλική ενίσχυση πάχους πέντε εκατοστών, για να αποκτήσουν πρόσβαση στον χώρο των θυρίδων.
Η κατασκευή ενός τόσο μεγάλου περάσματος δεν θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ώρες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που δημοσιεύτηκαν τότε, ενδέχεται να εργάζονταν περισσότερα από δέκα άτομα για διάστημα ενός έως ενάμιση μήνα. Ο ακριβής αριθμός των συμμετεχόντων, όπως και ο τρόπος με τον οποίο εξασφάλιζαν τον εξαερισμό του τούνελ, δεν εξακριβώθηκαν. Ακόμη μεγαλύτερο μυστήριο αποτέλεσε η αξία των αντικειμένων που αφαιρέθηκαν. Μέσα στις θυρίδες φυλάσσονταν μετρητά, κοσμήματα, πολύτιμα αντικείμενα, οικογενειακά κειμήλια και έγγραφα. Επειδή οι τράπεζες δεν γνώριζαν αναλυτικά το περιεχόμενο κάθε θυρίδας, δεν κατέστη δυνατό να υπολογιστεί με ακρίβεια το συνολικό ποσό της λείας.
Οι εκτιμήσεις της εποχής έκαναν λόγο για δισεκατομμύρια δραχμές, χωρίς όμως να υπάρχει οριστικός απολογισμός. Για πολλούς από τους ιδιοκτήτες, μάλιστα, η απώλεια δεν περιοριζόταν στην οικονομική αξία, καθώς ανάμεσα στα κλοπιμαία βρίσκονταν προσωπικά αντικείμενα που ήταν αδύνατον να αντικατασταθούν. Η αστυνομία ξεκίνησε εκτεταμένες έρευνες, αναζητώντας στοιχεία τόσο μέσα στην τράπεζα όσο και στην υπόγεια διαδρομή που είχαν δημιουργήσει οι δράστες.
Ωστόσο, η απουσία αξιόπιστων μαρτυριών και καταγραφών από κάμερες στον χώρο των θυρίδων δυσκόλεψε σημαντικά την προσπάθεια ταυτοποίησής τους. Τον Ιανουάριο του 1993 εντοπίστηκαν σε απομονωμένη παραλία της Βραυρώνας ομόλογα και επιταγές που προέρχονταν από το συγκεκριμένο υποκατάστημα. Η ανακάλυψη αποτέλεσε ένα από τα ελάχιστα απτά ευρήματα μετά τη διάρρηξη, χωρίς όμως να οδηγήσει στην εξιχνίασή της.
Δείτε το βίντεο:
Στα χρόνια που ακολούθησαν διατυπώθηκαν διάφορα σενάρια για την ταυτότητα των δραστών. Ορισμένοι υποστήριξαν ότι η επιχείρηση προϋπέθετε εσωτερική πληροφόρηση, ενώ άλλοι εστίασαν στις τεχνικές γνώσεις που απαιτούνταν για την κατασκευή του τούνελ. Καμία από αυτές τις εκδοχές, ωστόσο, δεν επιβεβαιώθηκε οριστικά. Το πραγματικό ριφιφί του 1992 εξακολουθεί έτσι να περιβάλλεται από αναπάντητα ερωτήματα: ποιοι οργάνωσαν την επιχείρηση, πώς κατάφεραν να εργάζονται για τόσο μεγάλο διάστημα χωρίς να εντοπιστούν και πού κατέληξαν τα κλοπιμαία;
