Σήμερα Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο η εκκλησία μας τιμά επίσης τη μνήμη του Προφήτου Ιωνά.
Τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα είναι τα εξής:
- Ίωνας, Ιωνάς, Ίων, Ιωνία
Προφήτης Ιωνάς
Ο Προφήτης Ιωνάς είναι μία από τις πιο γνωστές μορφές της Παλαιάς Διαθήκης, με το όνομά του να έχει συνδεθεί κυρίως με τη συγκλονιστική βιβλική διήγηση του μεγάλου κήτους που τον κατάπιε και μέσα στο οποίο παρέμεινε για τρεις ημέρες και τρεις νύχτες.
Ο Ιωνάς ήταν γιος του Αμαθί και καταγόταν από τη Γαθ-Χεφέρ. Αναφέρεται και στο Β΄ Βασιλέων ως προφήτης που είχε προαναγγείλει την αποκατάσταση των συνόρων του Ισραήλ κατά την εποχή του βασιλιά Ιεροβοάμ Β΄.
Ωστόσο, η ιστορία που έκανε τον Ιωνά γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο βρίσκεται στο ομώνυμο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης.
Η εντολή για τη Νινευή και η φυγή του Ιωνά
Σύμφωνα με τη βιβλική διήγηση, ο Θεός κάλεσε τον Ιωνά να ταξιδέψει στη Νινευή και να προειδοποιήσει τους κατοίκους της για τις πράξεις τους.
Ο Ιωνάς, όμως, αντί να υπακούσει, προσπάθησε να απομακρυνθεί. Επιβιβάστηκε σε πλοίο με προορισμό τη Θαρσείς, επιχειρώντας ουσιαστικά να κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ξέσπασε σφοδρή θαλασσοταραχή και το πλοίο κινδύνευσε. Οι ναυτικοί έριξαν κλήρο για να ανακαλύψουν ποιος θεωρούνταν υπεύθυνος για τη συμφορά και ο κλήρος έπεσε στον Ιωνά.
Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι προσπαθούσε να ξεφύγει από την εντολή του Θεού και τελικά ρίχτηκε στη θάλασσα. Τότε, σύμφωνα με τη διήγηση, η θάλασσα ηρέμησε.
Το μεγάλο κήτος που κατάπιε τον Ιωνά
Σε αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται το πιο γνωστό επεισόδιο της ιστορίας του Προφήτη Ιωνά.
Ο Ιωνάς δεν χάθηκε στη θάλασσα. Σύμφωνα με το Βιβλίο του Ιωνά, ο Θεός όρισε ένα «μέγα κήτος», ένα τεράστιο θαλάσσιο πλάσμα, να τον καταπιεί.
Ο προφήτης παρέμεινε μέσα στο κήτος για τρεις ημέρες και τρεις νύχτες. Η Παλαιά Διαθήκη δεν αναφέρει ότι επρόκειτο συγκεκριμένα για φάλαινα, όπως συχνά παρουσιάζεται στη λαϊκή παράδοση. Το βιβλικό κείμενο αναφέρεται γενικότερα σε ένα μεγάλο ψάρι ή θαλάσσιο πλάσμα.
Εκεί, μέσα στο κήτος, ο Ιωνάς στράφηκε στον Θεό και προσευχήθηκε. Η προσευχή του αποτελεί σημαντικό τμήμα του δεύτερου κεφαλαίου του βιβλίου: ο Ιωνάς περιγράφει την αγωνία του και εκφράζει την πίστη ότι η σωτηρία του εξαρτάται από τον Θεό.
Έπειτα από τρεις ημέρες και τρεις νύχτες, σύμφωνα πάντα με τη βιβλική αφήγηση, ο Θεός έδωσε εντολή στο κήτος και εκείνο έβγαλε τον Ιωνά στη στεριά ζωντανό.
Γιατί το κήτος έχει τόσο μεγάλη σημασία
Το επεισόδιο του κήτους δεν αποτελεί απλώς μια εντυπωσιακή περιπέτεια στη θάλασσα. Στη βιβλική αφήγηση σηματοδοτεί την κρίσιμη αλλαγή του Ιωνά: ο προφήτης που αρχικά προσπάθησε να αποφύγει την αποστολή του, μέσα από αυτή τη δοκιμασία στρέφεται ξανά προς τον Θεό.
Η ιστορία απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη σημασία στη χριστιανική παράδοση, καθώς στην Καινή Διαθήκη οι τρεις ημέρες και τρεις νύχτες του Ιωνά μέσα στο κήτος χρησιμοποιούνται ως συμβολική αναφορά σε σχέση με τον Χριστό. Το ίδιο το χωρίο του Ιωνά παραπέμπει χαρακτηριστικά στο Κατά Ματθαίον 12:40.
Η επιστροφή και το κήρυγμα στη Νινευή
Μετά τη σωτηρία του, ο Ιωνάς έλαβε για δεύτερη φορά την εντολή να μεταβεί στη Νινευή. Αυτή τη φορά υπάκουσε.
Μπαίνοντας στην πόλη, προειδοποίησε ότι σε σαράντα ημέρες η Νινευή θα καταστρεφόταν. Οι κάτοικοι πίστεψαν το μήνυμα, κήρυξαν νηστεία και άλλαξαν στάση. Σύμφωνα με τη βιβλική διήγηση, η μετάνοιά τους είχε ως αποτέλεσμα να μην επέλθει η καταστροφή που είχε αναγγελθεί.
Έτσι, ο Προφήτης Ιωνάς έμεινε στην παράδοση όχι μόνο ως ο άνθρωπος που κήρυξε στη Νινευή, αλλά κυρίως ως ο προφήτης που καταπιώθηκε από το μεγάλο κήτος, παρέμεινε μέσα του τρεις ημέρες και τρεις νύχτες και τελικά επέστρεψε ζωντανός στη στεριά.
Το μεγάλο ψάρι εξέμεσε τον απρόθυμο να υπακούσει στον Θεό Ιωνά. (Γκουστάβ Ντορέ)
Η ασυνήθιστη αυτή διήγηση είναι ο βασικός λόγος που η μορφή του Ιωνά παραμένει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες βιβλικές ιστορίες μέχρι σήμερα.
