Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι συνώνυμη της αυστηρής νηστείας, με περιορισμούς που υπερβαίνουν την απλή αποχή από το κρέας: Τι τρώμε τη Μεγάλη Τετάρτη.
Η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς την πιο αυστηρή περίοδο νηστείας του εκκλησιαστικού έτους, καθώς είναι αφιερωμένη στο Θείο Πάθος.
Ως ένδειξη πένθους, από τη διατροφή αποκλείονται όλα τα ζωικά προϊόντα – κρέας, ψάρι, αυγά και γαλακτοκομικά – ενώ η αποχή αυτή δεν έχει μόνο διατροφικό χαρακτήρα, αλλά και βαθύ θρησκευτικό συμβολισμό.
Από τη νηστεία εξαιρούνται τα θαλασσινά, όπως χταπόδι, γαρίδες, καλαμάρια και όστρακα. Παρότι ζωικής προέλευσης, δεν θεωρούνται «ζώα» από τη θρησκευτική παράδοση, καθώς δεν έχουν αίμα. Η αντίληψη αυτή αντλεί τις ρίζες της από το ιουδαϊκό υπόβαθρο του Χριστιανισμού, όπου οι διατροφικοί κανόνες γύρω από το κρέας είναι αυστηρά καθορισμένοι.
Η νηστεία, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην αποχή από συγκεκριμένες τροφές.
Για τους πιο αυστηρούς πιστούς, προβλέπεται και η αποφυγή της κατανάλωσης λαδιού και αλκοόλ – ιδίως τη Μεγάλη Τετάρτη, τη Μεγάλη Παρασκευή και το Μεγάλο Σάββατο.
Το καθημερινό τραπέζι της Μεγάλης Εβδομάδας στηρίζεται κυρίως σε όσπρια, δημητριακά, φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς και θαλασσινά. Σε συγκεκριμένες ημέρες, όπως η Μεγάλη Δευτέρα, η Μεγάλη Τρίτη και η Μεγάλη Πέμπτη, επιτρέπεται η κατανάλωση λαδερών φαγητών, προσθέτοντας λίγη περισσότερη γεύση σε αυτή την περίοδο εγκράτειας και εσωτερικής περισυλλογής.
Τι συμβαίνει τη Μεγάλη Τετάρτη
Η Μεγάλη Τετάρτη είναι μια από τις πιο αυστηρές ημέρες νηστείας της Μεγάλης Εβδομάδας και η αποχή από λάδι και αλκοόλ έχει συμβολικό και πνευματικό χαρακτήρα, όχι απλώς διατροφικό.
Στην Ορθόδοξη παράδοση, όταν λέμε ότι κάποιος «νηστεύει αυστηρά», εννοούμε ότι αποφεύγει:
- όλα τα ζωικά προϊόντα (κρέας, ψάρι, γαλακτοκομικά, αυγά),
- το λάδι (ακόμα και το ελαιόλαδο),
- και το κρασί ή άλλα αλκοολούχα ποτά.
Το λάδι, επειδή θεωρείται «πλούσια» τροφή, συμβολίζει την ευμάρεια και την απόλαυση. Η αποχή από αυτό τις συγκεκριμένες μέρες δηλώνει βαθύτερη εγκράτεια και πένθος, ιδίως όσο πλησιάζουμε στο αποκορύφωμα του Θείου Δράματος.
Συνταγή για ρεβίθια σούπα χωρίς λάδι
Τι θα χρειαστείτε
– 300 γραμμάρια ρεβίθια, μουλιασμένα από το προηγούμενο βράδυ σε άφθονο νερό
– 2 λίτρα νερό
– 2 μέτρια ξερά κρεμμύδια, ψιλοκομμένα
– 4 μέτρια καρότα, ολόκληρα
– 1 κουταλιά της σούπας χυμός λεμονιού
– λίγο ξύσμα λεμονιού
– μερικά φυλλαράκια φρέσκου κόλιανδρου, ολόκληρα
– μερικά φυλλαράκια δυόσμου, ψιλοκομμένα
– αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
Για τον ζωμό
– 60 ml χυμό λεμονιού
– 60 γραμμάρια ταχίνι
– ξύσμα από 1 λεμόνι
– 1 κουτ. της σούπας ψιλοκομμένο φρέσκο δεντρολίβανο
Εκτέλεση
Παίρνουμε τα μουλιασμένα ρεβίθια και τα ξεπλένουμε καλά. Στη συνέχεια, τα βάζουμε σε μεγάλη κατσαρόλα, μαζί με τα 2 λίτρα νερό. Ζεσταίνουμε σε δυνατή φωτιά, ξαφρίζοντας στο μεταξύ σχολαστικά, μέχρι το νερό να πάρει βράση.
Ρίχνουμε τα κρεμμύδια. Χαμηλώνουμε τη φωτιά και σιγοβράζουμε για περίπου 1½ ώρα. Ρίχνουμε τα καρότα, αλατοπιπερώνουμε και συνεχίζουμε το μαγείρεμα για άλλα 30 λεπτά, μέχρι τα ρεβίθια να μαλακώσουν, αλλά να μη λιώσουν. Όταν τα ρεβίθια είναι έτοιμα αποσύρουμε από τη φωτιά.
Βγάζουμε τα ολόκληρα καρότα από τη ρεβιθάδα και τα χτυπάμε στο μούλτι μαζί με τον χυμό λεμονιού, το ξύσμα λεμονιού, το αλάτι και το πιπέρι μέχρι να γίνουν λείος πουρές. Αδειάζουμε τον πουρέ σε ένα μπολ και τον αφήνουμε στην άκρη για το σερβίρισμα.
Ζωμός
Ρίχνουμε στο μούλτι όλα τα υλικά για το δέσιμο του ζωμού. Προσθέτουμε μία κουταλιά της σούπας από τη ρεβιθάδα και χτυπάμε όλα τα υλικά μαζί μέχρι να πολτοποιηθούν. Αδειάζουμε τον πολτό στην κατσαρόλα με την υπόλοιπη ρεβιθάδα και ανακατεύουμε καλά.
Μοιράζουμε τη σούπα σε βαθιά πιάτα και προσθέτουμε σε κάθε μερίδα 1-2 κουτ. σούπας από τον πουρέ καρότου. Γαρνίρουμε με τα φυλλαράκια κόλιανδρου και δυόσμου, και πασπαλίζουμε με λίγο ξύσμα λεμονιού.
