«Οικία Κοκοβίκου»: Το θρυλικό σπίτι στην οδό Τριπόδων που έγινε σύμβολο του ελληνικού κινηματογράφου
Στην καρδιά της Πλάκας, στη σκιά της Ακρόπολης, βρίσκεται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σπίτια της Ελλάδας. Η περίφημη «Οικία Κοκοβίκου», στην οδό Τριπόδων 32, δεν είναι απλώς ένα παλιό αθηναϊκό κτίριο.
Η φωτογραφία ελήφθη το 1945 και φιλοξενείται στο βιβλίο της Ακαδημίας Αθηνών “Η νεοκλασική Αθήνα του Μ. Μυλωνά”
Είναι το σπίτι που συνδέθηκε για πάντα με την αγαπημένη ταινία «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» του Γιώργου Τζαβέλλα, όπου ο Γιώργος Κωνσταντίνου ως Αντωνάκης Κοκοβίκος και η Μάρω Κοντού ως Ελενίτσα έγραψαν ιστορία στον ελληνικό κινηματογράφο.
Εξήντα και πλέον χρόνια μετά τα γυρίσματα, το ιστορικό αυτό σπίτι εξακολουθεί να συγκινεί χιλιάδες επισκέπτες που περνούν από την Πλάκα αναζητώντας το σημείο όπου εκτυλίχθηκαν μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές σκηνές της ελληνικής κινηματογραφικής ιστορίας.
Η οδός Τριπόδων, ο αρχαιότερος δρόμος της Αθήνας
Το σπίτι βρίσκεται στην οδό Τριπόδων, τον αρχαιότερο δρόμο της Αθήνας που διατηρεί μέχρι σήμερα το ίδιο όνομα εδώ και περίπου 25 αιώνες. Η ονομασία του προέρχεται από τους χάλκινους τρίποδες που αφιέρωναν οι νικητές των θεατρικών αγώνων της αρχαιότητας κατά μήκος του δρόμου. Η περιοχή αποτελεί ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας της πόλης, καθώς συνδυάζει αρχαιολογικά μνημεία, νεοκλασικά κτίρια και παραδοσιακά αθηναϊκά σπίτια.
Δείτε το βίντεο:
Το σπίτι του Αντωνάκη και της Ελενίτσας
Το νεοκλασικό κτίσμα έγινε διάσημο το 1965, όταν μετατράπηκε στο σπίτι του Αντωνάκη Κοκοβίκου και της Ελενίτσας για τις ανάγκες της ταινίας. Η μικρή αυλή, το χαρακτηριστικό μπαλκόνι, τα πέτρινα σκαλιά και οι εσωτερικοί χώροι αποτέλεσαν το σκηνικό όπου εκτυλίχθηκε μία από τις πιο αγαπημένες ιστορίες του ελληνικού σινεμά.
Η ταινία δεν γνώρισε απλώς τεράστια επιτυχία. Κατάφερε να μετατρέψει ένα πραγματικό σπίτι σε πολιτιστικό σύμβολο, με αποτέλεσμα μέχρι σήμερα οι περισσότεροι να το γνωρίζουν ως «Οικία Κοκοβίκου» και όχι με την πραγματική του ιστορία.
Ένα από τα σημαντικότερα διατηρητέα σπίτια της Πλάκας
Πέρα από την κινηματογραφική του αξία, το κτίριο θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα δείγματα λαϊκής αθηναϊκής αρχιτεκτονικής των τελευταίων χρόνων της Οθωμανικής περιόδου. Για τον λόγο αυτό έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, καθώς αποτελεί σπάνιο δείγμα παραδοσιακής κατοικίας που διασώθηκε μέσα στον χρόνο.
Η νέα εποχή της «Οικίας Κοκοβίκου»
Τα τελευταία χρόνια το Υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε στην αποκατάσταση του ιστορικού κτιρίου, με στόχο να μετατραπεί σε έναν σύγχρονο πολιτιστικό χώρο αφιερωμένο στον ελληνικό κινηματογράφο. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία χώρου προβολής ελληνικών ταινιών, εκπαιδευτικών δράσεων και εκδηλώσεων που θα αναδεικνύουν την ιστορία του ελληνικού σινεμά.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης ήρθαν μάλιστα στο φως σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, καθώς στην αυλή και στα θεμέλια του κτιρίου αποκαλύφθηκαν κατάλοιπα της αρχαίας οδού Τριπόδων, καθώς και ευρήματα που χρονολογούνται από την κλασική έως και τη βυζαντινή εποχή. Οι ανακαλύψεις αυτές ενισχύουν ακόμη περισσότερο τη σπουδαιότητα του σημείου, όπου συνυπάρχουν η ιστορία της αρχαίας Αθήνας με τη νεότερη πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.
Δείτε το βίντεο:
Ένα σπίτι που έγινε θρύλος
Σήμερα, χιλιάδες Έλληνες αλλά και ξένοι επισκέπτες σταματούν καθημερινά έξω από την οδό Τριπόδων 32 για να φωτογραφηθούν μπροστά στο ιστορικό σπίτι. Για πολλούς αποτελεί ένα ταξίδι πίσω στον χρόνο, στις χρυσές εποχές του ελληνικού κινηματογράφου και στις ατάκες του Αντωνάκη και της Ελενίτσας που παραμένουν ζωντανές μέχρι σήμερα.
Η «Οικία Κοκοβίκου» δεν είναι απλώς ένα διατηρητέο κτίριο της Πλάκας. Είναι ένα κομμάτι της συλλογικής μνήμης των Ελλήνων, ένα σπίτι που κατάφερε να περάσει από τη μεγάλη οθόνη στην ιστορία και να διατηρήσει αναλλοίωτη τη γοητεία του περισσότερα από 60 χρόνια μετά.
Το σπίτι πριν γίνει η «Οικία Κοκοβίκου»
Πριν γίνει γνωστή ως «Οικία Κοκοβίκου», το κτίριο στην οδό Τριπόδων 32 ήταν μια αυθεντική παλιά αθηναϊκή κατοικία, χτισμένη στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Η ύπαρξή της τεκμηριώνεται ήδη από τα έτη 1836-1837, ενώ θεωρείται ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα παραδοσιακής αθηναϊκής οικίας της εποχής.
Δείτε το βίντεο:
Μάλιστα, σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, το σπίτι ήταν γνωστό ως «το σπίτι του Καδή», καθώς φέρεται ότι ο πρώτος ένοικός του ήταν ένας Οθωμανός καδής (δικαστής) κατά τα τελευταία χρόνια της Οθωμανικής περιόδου στην Αθήνα. Το κτίριο διατηρούσε όλα τα χαρακτηριστικά των κατοικιών εκείνης της εποχής, με εσωτερική αυλή, ξύλινο χαγιάτι και βοηθητικά κτίσματα γύρω από τον κεντρικό χώρο.
Σήμερα η «Οικία Κοκοβίκου» φαίνεται πολύ διαφορετική σε σχέση με την εποχή της ταινίας, επειδή για δεκαετίες παρέμεινε εγκαταλελειμμένη και υπέστη σοβαρές φθορές από τον χρόνο. Παράλληλα, στον χώρο πραγματοποιήθηκαν αρχαιολογικές ανασκαφές, κατά τις οποίες αποκαλύφθηκαν σημαντικά αρχαία κατάλοιπα κάτω από το κτίριο και στην αυλή του. Για τον λόγο αυτό αφαιρέθηκαν τμήματα του παλιού συγκροτήματος και το ακίνητο βρέθηκε σε ερειπιώδη κατάσταση.
Σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη ένα μεγάλο έργο αποκατάστασης από το Υπουργείο Πολιτισμού. Στόχος είναι να ανακτήσει την ιστορική του μορφή, να αναδειχθούν οι αρχαιότητες που βρέθηκαν στο εσωτερικό και την αυλή του και να μετατραπεί σε πολιτιστικό χώρο με προβολές ελληνικών ταινιών και εκδηλώσεις αφιερωμένες στον ελληνικό κινηματογράφο.
